Eski Mart Ne Zaman Giriyor? Mart’ın Garip Zaman Yolculuğu
İzmir’de yaşıyorum, 25 yaşımdayım ve her geçen gün, hayatın bana sunduğu gariplikleri daha fazla fark ediyorum. Şimdi de içimden “Eski Mart ne zaman giriyor?” diye bir soru geçti. Ne zaman geldi bu “Eski Mart” mevzusu, ne zaman popüler oldu, gerçekten ne kadar eski? Çünkü ben, bu ayın bir zamanlar başka bir anlam taşıdığına inanıyorum. Herkes “Mart ayı geldi” diyip geçiyor, ama eski takvimleri kimse sorgulamıyor, değil mi? Hadi gelin, hep beraber bir göz atalım. Benim gibi, arkadaş ortamında sürekli espri yapan, ama bir yandan da her şeyi aşırı derin düşünen biri için bu konu bence harika.
Eski Mart Nedir, Hangi Zamanı Kapsar?
Şimdi gelin, ciddi bir şekilde düşünelim. Eski Mart derken aslında neyi kastettiğimizin farkında mıyız? Eski Mart, günümüzdeki Mart’ın biraz daha farklı bir versiyonuydu. Hicri takvimdeki Mart ayı ile Miladi takvimin Mart ayı arasında aslında bazı farklar vardı. Şu an Mart’ı 31 gün olarak kutluyoruz, ama eski zamanlarda, bu ayın başlama ve bitiş tarihleri biraz farklıydı. Yani, eski Mart’ta, miladi takvimdeki Mart’tan farklı olarak, farklı bir başlangıç vardı. Ama bence Mart’ın bu eski halini merak etmek, aslında biraz “nostaljik” bir yaklaşım gibi de görünüyor.
Açıkçası, bu kadar tarihi bir meseleyi bir anda düşünüp, ne kadar derinlemesine irdelediğimi kendim bile anlayamıyorum. Hani bir an, ne olduğunu bilmeden bir “Eski Mart” sorusu sorup, hemen ardından Google’a dalmak, sonra eski takvimlere bakmak bana komik geliyor. Ama bir türlü geçemiyorum, çünkü 31 günün tüm yılın enerjisini taşıyan bir kısmı olduğunu düşündükçe, o eski takvime bir bakasım geliyor. Bu kadarla da kalmıyor, günümüzde bile hala Eski Mart’ı tam anlamış değilim. Bazen sanki bu soru bana “Zamanı yakalamak için neler kaçırdım?” gibi bir his uyandırıyor.
Eski Mart’ın Bu Yılki Zamanı: Vay Be, O Zamanlar Ne Değişikti!
Mart ayı her zaman bir geçiş dönemi olmuştur. Ama bu sene biraz daha ilginç oldu, çünkü “Eski Mart” dedikleri şeyin gerçekte ne olduğunu anlama çabam sırasında, insanın zamanla nasıl daha farklı düşündüğünü fark ediyorum. Zaman kavramı bir noktada öyle bir garipleşiyor ki, kendimi “eski” Mart’a aşırı takılmış bir şekilde buluyorum. “Eski Mart ne zaman giriyor?” sorusu, aslında bana zamanın hızla geçmesiyle ilgili bir soru gibi geliyor. Ben bu yazıyı yazarken aklımda “geçmiş zaman” kavramı sürekli dönüp duruyor. O zaman ne olur, değil mi? Şu anki zaman içinde başka bir “Eski Mart” dönemi mi yaşanıyor?
İzmir’de bir kafede oturuyorum, bir arkadaşım da “Mart geldi, eski Mart ne zaman giriyor?” diye soruyor. “Ya ben de bilmiyorum ama, belki de eski Martı arıyoruz, sonra bir şekilde o eskiyi buluruz” diyorum. “O eski Mart, gitgide kayboluyor gibi,” diyorum, ama bu kadar derinlemesine girmemeliyim. Yoksa düşüncelere dalıp kaybolurum. Sonra, “Bundan sonra her Mart’ı ‘Eski Mart’ olarak kutlayalım, belki o zaman anlamını çözeriz,” diyorum. Tabii herkes kahkahalarla gülüyor, çünkü “Eski Mart” cümlesini birileri bu kadar ciddiye alıp sorguluyor! Neyse, bu da böyle bir espri.
Eski Mart’ın Türkiye’deki Yeri: Geleneksel ve Modernin Çarpışması
Eski Mart meselesi sadece tarihsel bir mevzu değil, aynı zamanda Türkiye’nin eski ile modern arasındaki geçişiyle de alakalı. Bunu İzmir’de, eski sokakları gezdiğinizde fark edebilirsiniz. Sokakların köşe başlarında Mart ayında geleneksel kutlamalar hâlâ yapılır. O eski Mart’ı hatırlatan bazı ritüeller zaman zaman ortaya çıkıyor. Ancak, modern hayatla birlikte, o eski zamanlar biraz daha silikleşmeye başlıyor. Yani, “Eski Mart ne zaman giriyor?” sorusu sadece takvimsel bir soru değil, aynı zamanda bir kültürün, bir dönemin değişen değerlerini de sorgulayan bir soruya dönüşüyor. O yüzden, belki de bu soruyu sormak, geçmişi gerçekten hatırlamak isteyenlerin sesidir.
Eski Mart ve Geçmişin Bize Fısıldadıkları
Şimdi biraz düşündüm de, Eski Mart aslında geçmişin, köklerin bizlere fısıldadığı bir şey. Hani bazen geçmişi çok özlersiniz, eski zamanları kurar, eski kafelerde oturur, eski şarkıları dinlersiniz. O zaman fark ediyorsunuz, zamanla birlikte değişen her şey aslında eskisiyle bir şekilde bağ kurmaya çalışıyor. Mart ayı da buna dahil. Eski Mart’a dair ne kadar çok şey hatırlamaya çalışırsam, kendimi o kadar kaybolmuş hissediyorum. Belki de bizim için eski zamanlar, yalnızca geri dönülmek istenen değil, aynı zamanda bir anlamda kaybolan bir zamandır. Yani Eski Mart, kaybolmuş bir dil gibi. Çünkü ona ait gelenekler, artık günlük hayatımızda yer bulamıyor.
“Ya Eski Mart’tan bahsediyorsunuz da, bu kadar takılmasak mı?” diye düşündüm bir an. Çünkü bir şekilde “Eski Mart” demek, çok da üzerine konuşulacak bir mesele gibi gelmedi. Ama işte, bazen en ufak bir soru bile çok derinlemesine düşünülecek bir şey haline gelebiliyor. Eski Mart’ı düşününce, geçmişin etkisi üzerine fazlasıyla kafa yoruyor insan. Mart ayı geliyor, ama biz hala eskiyi mi arıyoruz? Yoksa sadece takvimdeki bir değişiklik mi bu?
Eski Mart’ın Herkes İçin Bir Anlamı Olmalı
Sonuç olarak, Eski Mart ne zaman giriyor sorusunun cevabı aslında çok basit. Belki de Eski Mart, zamanın nasıl kayıp gittiğini, geçmişin ne kadar önemli olduğunu hatırlatan bir soru. Belki de biz Mart’ın, bir zamanlar daha anlamlı olduğu eski hallerini arıyoruz. Ama yine de, takvimler ne kadar değişirse değişsin, Mart her zaman Mart kalacak. Hani en nihayetinde, Eski Mart’a ne zaman girildiği ve ne olduğu o kadar da önemli değil, aslında önemli olan neyi hatırladığımız. Eski Mart’ın bizim için her zaman bir anlamı olacak. Çünkü geçmiş, bir şekilde her zaman bizimle.